Türkiye’deki Mülteci ve Yerel Kadın Girişimcilerin Ekonomik Hayata, Katılımının Artırılması Amacıyla Gerçekleştirilen Projede 465 Kadına Ulaşıldı.

Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV),  Oxfam Konfederasyonu ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) iş birliğiyle yürütülen “Türkiye’de Mülteci ve Yerel Kadın Girişimcilerin Ekonomik Hayata, Sivil Topluma ve Yerel Kalkınmaya Katılımının Artırılması” projesinin kapanış toplantısı 15 Ocak 2026 tarihinde Gaziantep’te gerçekleştirildi. 

Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin ve Hatay’da toplam 465 kadın girişimciye doğrudan ulaşılan projeyle; finansal okuryazarlıktan dijitalleşmeye, ekipman ve girdi desteğinden bire bir danışmanlığa kadar geniş bir alanda kadınların üretim süreçleri güçlendirildi. Proje süresince kadınların sadece işlerini büyütmelerini değil, yerel kalkınmadaki liderliklerini pekiştirmek de hedeflendi. 

Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren KEDV ekibinden Gökçen Durutaş “Bu proje, kadınların ekonomik hayata katılımını güçlendirme hedefiyle yola çıktı. Süreç boyunca gördük ki, bu hedef yalnızca bireysel çaba ya da tekil desteklerle ilerlemiyor. Kadınların deneyimleri, sahadaki koşullar, yerel ilişkiler ve yapısal sınırlar bu süreci doğrudan etkiliyor. Bugün burada, tam da bu deneyimleri ve dersleri birlikte konuşmak için bulunuyoruz” dedi.  

İki yıldır yürütülen projenin ortaklarından olan Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Sivil Toplum İlişkileri Kıdemli Yöneticisi Mısra Özkuş konuşmasında “Projemizin başından beri üst üste krizler yaşadık. Yerinden edilmenin uzun süreli etkileri, pandemi, ekonomik istikrarsızlık ve 6 Şubat depremleri. Bu krizler herkesi eşit şekilde etkilemedi. Mevcut eşitsizlikleri derinleştirdi ve özellikle hali hazırda ekonomide kayıt dışı yer alan, karar alma süreçlerinde olmayan ve kaynaklara sınırlı erişimi olan mülteci ve düşük gelirli kadınlar üzerinde orantısız bir yük oluşturdu.” dedi. 

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Sivil Toplum İlişkileri Uzmanı Geerija Aggarwal ise “Son 2,5 yıldır yürüttüğümüz bu projeyle kadınların ekonomik kapasitelerini güçlendirerek, kolektif örgütlenmeyi teşvik etmeyi amaçladık. Ve izleme ve değerlendirme bulgularımız projeye katılan kadınların kişisel güçlenme konusunda önemli kazanımlar elde ettiğini göstermektedir. Ayrıca, kolektif örgütlenmeye doğru güçlü bir kaymaya da tanık olduk. Projenin sonunda katılımcıların yüzde 90’ı kooperatiflerle çalışmaya başladı.” dedi. 

Panel bölümünde deneyimlerini aktaran kadın girişimcilerden, Birecik Kadın Kooperatifi Kurucu Ortağı Ayşe Türkyılmaz, “Biz en başta kooperatifin ne olduğunu bilmiyorduk, etrafımızda örnek alabileceğimiz yapılar da yoktu. Birecik’te kadınların çalışması zaten zor. Ama kadınlar üretmek istiyorlar, hepimiz öyle büyük bir motivasyonla çalışıyoruz ki gücümüzü birbirimizden alıyoruz.  

Kooperatifimiz şu an 25 ortaktan oluşuyor. Birecik’teki tek kadın kooperatifiyiz. Bu proje ile birlikte kooperatifimiz bilinirliğini artırdı, eğitim almayan, dayanışmaya dahil olmayan kadın kalmadı.” dedi. 

Şanlıurfa Biartech Eğitim Teknolojileri kurucu ortağı Ayşe Subaşı konuşmasında “2 kadın girişimci olarak başladık. Firmada eğitici oyuncaklar üretiyoruz ve mobil uygulamayla bu oyuncakları destekliyoruz. Yazılım alanında faaliyet gösteren kadın girişimciler arasındayız. Çalıştığımız alan kısıtlı olduğu için KEDV’le tanışmadan önce, bu işi yapan başka insanlarla görüşme, fikir geliştirme ve işbirliği yapma konusunda zorluk yaşadık. Bilinmeyen bir iş yapıyorum ama KEDVle birlikte sesimi duyurabildiğim bir alan buldum. Sürecin devamında kendi birikimlerimle diğer kadınlara destek olmak; e-ticaret, web sitesi kurulum eğitimleri vermek, çocuklarına robotik kodlama öğretmek istiyorum. Biz yolda öğrendik ama diğer kadın girişimciler yolda öğrenmek zorunda kalmasın, yolda öğrenenlerden öğrensinler.” dedi. 

Proje kapsamında destek alan Ahin Mahmud, “KEDV’in verdiği danışmanlıkla işlerimi çok büyüttüm. Önceden nerdeyse haftada 1 sipariş alabiliyordum nerdeyse, çok az düzenli müşterim vardı. Artık her gün mutlaka satışım oluyor. Mücadele etmekten ve bir kadın olarak var olmaktan hiç vazgeçmedim. Türkçe ana dilim olmamasına rağmen ben tüm kadınlar için ve kendim için bir slogan yazdım: Her kadının bir hikayesi var ve her hikâye masaldır. Hayalim “Masal Mutfak” kurmak ve başka kadınlara da fırsat sunmak.” dedi. 

Proje kapsamında destek alan diğer bir girişimci Dua Hundaye ise, “Proje desteğiyle aldığım ekipmanlar sayesinde işim önemli ölçüde büyüdü. Daha önce günde 15-20 öğün yemek üretiyordum, şimdi ise yaklaşık 60 öğün üretiyorum. Gelirim çok belirsizdi artık yaptığım planlar doğrultusunda düzenli bir gelir elde edebiliyorum. İşimi geliştirebileceğime dair inancım artık çok yüksek.” dedi. 

Kapanış oturumunda ayrıca; bakım emeği, pazara erişim ve sürdürülebilir destek mekanizmaları üzerine paydaş diyaloğu gerçekleştirilerek, geleceğe yönelik iş birliği modelleri üzerinde duruldu.  

Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) hakkında: 

Kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşu olan KEDV, 1986 yılından bu yana, yoksulluk ve eşitsizliklerin var olmadığı güçlü bir toplum oluşturmaya katkıda bulunmak amacıyla, kadınların yaşamlarını iyileştirme çabalarına destek olmak ve yerel kalkınmadaki liderliklerini güçlendirmek için çalışmaktadır. Bu doğrultuda bireysel ve kolektif kapasite geliştirme, kooperatifleşme, ekonomik güçlenme ve afet/göç alanlarında programlar yürütmektedir. Dar gelirli kadınların yoksullukla mücadeledeki uzmanlıklarına, ailelerini ve toplumu geliştirme, dönüştürme güçlerine olan inancıyla KEDV; yerel yönetimler ve toplumdaki diğer aktörlerle iş birliği yaparak, ilkeli bir ortaklık anlayışıyla çalışmakta, tüm projelerini kadınların ve çevrelerinin sinerjisiyle geliştirmektedir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı